Khủng hoảng tuổi lên 03 của con và bài học cho ba mẹ

Khủng hoảng tuổi lên 3 là gì?

Khủng hoảng tuổi lên 3 là một hiện tượng tự nhiên trong quá trình phát triển tâm trí của trẻ nhỏ, với cường độ và mức độ khác nhau, kéo theo những cách cư xử có phần tiêu cực. Người lớn sẽ thấy những sự thay đổi trong tâm lý của trẻ khi lên 3 tuổi. 

Theo chuyên gia Montessori Quốc tế thì tâm lý của trẻ lên 3 khi bước vào thời kỳ khoảng hoảng diễn ra khi trẻ bắt đầu nói “không” với mọi đề nghị của người lớn, bướng bỉnh, ngang ngạnh, ngoan cố, đòi hỏi được thừa nhận như một người lớn, muốn khẳng định cái “tôi” của bản thân…

Tâm lý “chống đối” của trẻ khi lên 3 tuổi

Sở dĩ có sự thay đổi tâm lý của trẻ 3 tuổi này là do thế giới quan của trẻ ở độ tuổi này phát triển mạnh, hệ vận động dần hoàn thiện chức năng, thôi thúc trẻ khám phá, tìm hiểu thế giới xung quanh. Tuy nhiên, trẻ lại chưa nhận thức đầy đủ về hậu quả nên muốn làm theo ý mình, bất chấp đúng – sai, tốt – xấu, Đôi khi, do cách diễn đạt không bắt kịp được suy nghĩ của trẻ cũng khiến trẻ “khủng hoảng” với chính mình. Từ đó, trẻ cảm thấy khó chịu, hay cáu gắt với bản thân, dễ khóc, dễ bỏ cuộc,…

Trong khi đó, người lớn lại thường có xu hướng kiểm soát hành vi của trẻ, cản trở và cưỡng lại các nhu cầu của trẻ càng khiến con hoài nghi chính mình, thiếu tin tưởng dẫn đến chống đối, phản ứng quyết liệt, bướng bỉnh, thậm chí sẽ bắt chước hành vi của người lớn, trở nên mất kiểm soát và không chịu nhượng bộ chính mình.

Người lớn hãy thay đổi bản thân, buông bỏ quyền lực 

Các giáo viên Montessori Quốc tế chỉ ra rằng: Giữ quan niệm “tình yêu thương vô điều kiện và đặt ra các giới hạn cho các hành vi” để thay đổi bản thân, buông bỏ quyền lực là cách tốt nhất giúp ba mẹ đồng hành cùng con vượt qua khủng hoảng tuổi lên 03. 

Trao quyền cho con

Hãy chắc rằng mọi sự tập trung và tình yêu của ba mẹ đều dành cho trẻ. Không chỉ đến từ những cái ôm, lời động viên, khích lệ… tình yêu của người lớn còn thể hiện ở chính cách nhìn nhận con như một cá thể độc lập về suy nghĩ, hành động, có chính kiến bản thân và luôn tôn trọng điều đó. 

Người lớn nên cho phép trẻ tự do chọn lựa trong khuôn khổ cho phép hoặc đưa ra cho trẻ một số lựa chọn đơn giản và phù hợp với con. Ví dụ: Khi ở nhà, con có thể tự do lựa chọn đồ chơi, tham gia hay không tham gia hoạt động cùng bố mẹ. Hay khi con đang chưa biết chọn chiếc váy nào giữa rất nhiều bộ váy áo, mẹ có thể nhẹ nhàng đưa ra gợi ý “Mẹ thấy chiếc váy hoa nhí màu hồng và chiếc váy trắng đều đáng yêu. Con muốn chọn chiếc váy nào để ra ngoài cùng mẹ?”

Chỉ qua những hành động nhỏ, trẻ sẽ cảm nhận bản thân luôn được tôn trọng, ủng hộ từ bố mẹ và luôn được chỉ dẫn, hỗ trợ khi cần. 

Khuyến khích sự tự lập ở trẻ

Trẻ 3 tuổi có thể tự xúc ăn, tự đóng mở khuy áo, rửa và lau khô tay, rửa rau củ quả với mẹ, gấp khăn… Thay vì ngăn cản hay làm hộ trẻ, ba mẹ hãy khuyến khích sự tự lập ở trẻ bằng cách cho con thực hiện các công việc trong khả năng.

Điều này không chỉ thôi thúc khả năng độc lập của trẻ mà còn giúp con tự cảm thấy mình hữu ích để phát triển các kỹ năng tự phục vụ và khám phá thế giới.